Franse Paradoks

Deur Catrien de Bruin©

Junie/Julie 2005

Lekker oppie tong, die woord PARADOKS, amper asof jy dit soos ‘n nikkerbol kan rol en rol en nie wil opsuig nie, want dan is die lekker te gou verby.

Vir my sê “paradoks” alles wat teenstrydig is.   Doen en ervaar is twee pole wat  met my logika nie rym nie.

Ons het pas in Campione arriveer toe Philip hierdie voorstel maak dat ons vinnig na die lavender velde gaan kyk voor  dit ge-oes word .   Watter vrou met ‘n “neus” vir alles wat lekker ruik sal nie hiermee inval nie, want as die woord “lavender” na my kant gegooi word , ervaar ek die outentieke aroma wat om my Ouma gehang het.     Dogtertjie wat ek was het ek eintlik my neus opgetrek vir hierdie geur, min wetende wat  in ander wêrelde rondgaan.

So gebeur dit dat ons ‘n week na aankoms aanskuif Frankryk toe. Auvergne – sentraal/suid  Frankryk is ons beginpunt.    Min of meer 6 ure vanaf Campione.    Hierdie gebied is ‘n herhaling van September 2002.    Dit het vir ons gewerk en daarom gaan  ons terug na Arlanc uit die tiende eeu, waar die drie Afrikane  (nou net twee) nog steeds hul gastehuis,  “Ma Cachette” (Ma se skuilplek) bedryf.   Pierre en Johan het vasgebyt en tussen die twee van hulle, sonder enige ander hulp bestuur hulle hierdie bedryf.    Die aand aan tafel sit ons met gaste uit Engeland en dis hul vierde besoek aan Ma Cachette.   So saam met ons tweede besoek wil dit iets sê vir hul poging.

Terloops,  Johan was saam met Philip op Grey Kollege, het in 1962 gematrikuleer.   Johan is baie siek en op die oog  gedaan, maar hy berei al die drie-gang  aandetes man alleen.   Vir ‘n begin;  veldslaai met appel en parmesaan skywe en dan hoof  geregte soos eend met lemoen gegeurde risotto, balsamica hoender en cous-cous met knoffel en tamatie en dan na die verskeidenheid kase, hierna tuisgemaakte roomys of ‘n  tipies  lemon mereng tuisgemaakte tert.   Pierre sorg vir ontbyt wat basies uit croissants en brode met konfyt bestaan en, o ja, yogurt.   Hulle sorg vir rooibostee tussen die reuse verskeidenheid van al die ander moontlikhede.  Dis nou bo en behalwe die kamers, linne, administrasie, aankope ens. nê.  Die twee manne is vir ons  ‘n toonbeeld van “kop hou, moed hou, aanhou!!!!!”

Ons het ‘n ander gebied van Auvergne verken as 2002 en het alles opnuut ingedrink van hierdie vulkaniese park .     Vrugbare aarde en die boere werk soos miere, sonder om die ambience van die natuur te steur.   Ons ry  op Psalm 23  deur die Bybelskone land, so oud soos Bybelwoorde.    As GROEN jou kleur is, dan is dit jou plek, werk vir ons.   “Groen is groei en guns” sê Evette in haar Winterstories.

SALERS en FONTANGES is twee lekker stap en verdwaal dorpies.

Die Michelin gee Salers twee sterre, terwyl Fontanges nie eers gelys word nie.    Lg. is my gunsteling, onopgesmuk, sjarmant en volop ambience......vulkaniese kliphuisies met toringkies,  venstertjies in die dak,  rosies wat wild rank en kleurvol blom,  gekapte klipstrate,  straatkafeetjies en natuurlik die fokuspunt van die dorp, nl. die “place” met  suiwer fonteinwater uit die “piektoreske” blom fontein in die vierkant met die Franse vlae wat jou verwelkom.     Eenkant speel die manne petanque en die res sit en drink pastis.

Dis Woensdag 29 Junie en ons groet die manne van Ma Cachette en sit voet in die hoek rigting Issoire en dan die A75 snelweg, want Foulara in Provence is ons mikpunt vir die aand.

Twee indrukwekkende ingenieurs kunswerke kruis ons pad.

Die eerste is die “Viaduc du Garabit”, treinbrug oor die Truyere vallei met sy baie hidroelektriese werke.   Die sentrale boog is 116m.    Dit  is gebou in 1882-84 deur  Gustav Eiffel en sy span. Van Eiffel-toring faam.

Die tweede is die “le Viaduc de Millau” wat op 28 Mei 2004 voltooi is.   ‘n Waaiervormige staalbrug,  2,5 km oor ‘n  skrikwekkende skeur/kloof  in die aarde.

Vandag ignoreer ons die “pique-nique” uitnodigings langs die pad, ‘n appel in die ry moet die ding doen.   Op die einde wag Odile  van Foulara met haar spesiale talent vir lekker kos voorberei op ons.

Die landskap verander drasties soos ons die Middellandse see nader van dennewoude en koringlande na die van wingerde en olyfbome. Montpellier,  Nimes,  Avignon,  Carpentras,  aanstoot en deurdruk na Sault. Ons ry op herrineringe van besoeke aan bogenoemde plekke,  soos die keer toe ons met Ben en Celie van kampplek tot kampplek met tentjies gereis het en by Carpentras se mark olywe en nougat vir middagete gekoop het.  

PROVENCE:

Ek dink in my nooiensvan Malan, sit iets van my passie vir die wêreld.....hier is mooi, so mooi en styl so stylvol.    Al sien ons nog geen lavender nie, kan ek dit ruik,  weet dit gaan netnou om die draai daar wees. Ons ry ‘n Psalm 121 dramatiese uitsigroete vanaf Sault in die Vauclause vallei,  akkerboombosse,  reuse uitgekerfde en verweerde rotse en kranse met ‘n  emerald groen stroompie ver onder in die vallei.  Provence het eintlik ‘n wrede klimaat, sê die wat weet, kan tot ver onder vriespunt gaan of tot 40 grade,  die aarde is klipperig, water kom in storms of glad nie.    Die Mistral waai en keer die wêreld om, vat die bolaag weg en gooi waar dit hom behaag.

Ja en toe “voila” om die draai nes ek gedroom het, ons eerste blik op lavender lande, ek stuur ‘n prentjie saam, want dis mooi, so mooi!   Daar is twee soorte ligpers en donkerpers langs mekaar.   Philip moet keer of ek neem sommer ‘n hele film vol.   Van alle kante en vanuit alle posisies,  wil daarin rol en stap en stap en kyk en nog kyk en ruik .   Dis nie net ons wat geniet nie, bye, skoenlappers, piepklein slakkies, goggatjies,  ‘n fees vir ‘n ieder en elk.    Met die belofte dat ons DV die volgende dag weer kan stilhou,  en  meer tyd aan lavender spandeer,  is Foulara nou die geel wortel.

Ons roete gaan deur storieboek dorpies soos Monieux,  St. Christol,  Revest du Bion,  Banon,  St. Etienne,  Cruis.   Selfs Philip is in so ‘n trans dat ons Foulara se uitdraai mis en moet weer terugry vanaf Cruis.

Daar is dit;  “chambres d’hotes,  FOULARA,   ry die tweespoor  grond kronkelpaadjie en dan die statige ou plaashuis met Provence blou hortjies en deure.  Die akkerbome het sedert 1999 enorm gegroei en gooi groot skaduwees, wat in die somer so nodig is met die son wat teen 21h00 nog nie finaal gesak het nie. Richard het ook ‘n lavender landjie aangelê langs die rypad.    Ons kom gelyk met ander gaste aan.   Richard en Odile is daar om ons te verwelkom en neem ons na die blou kamer met ‘n buitedeur wat op die stoep waar die aandetes voorgesit word, uitloop.    Die uitsig is manjefiek.    Ek merk op teenoor Richard dat alles nog net so mooi is soos elke vorige keer.    Hy vestig my aandag daarop dat die blou kamer ‘n nuwe bed gekry het!!

Hy vra uit na Evette en al ons vriende wat sedertdien by hulle oornag het.   Twee pragtige, beskeie mense.    Ons mag onsself met pastis of lemoenkwas  met ys in die kombuis gaan help.   Ons gryp dit aan, want  na 600 km was ons goed uitgedroog.

Nog gaste arriveer en die aand sit ons 6 aan tafel vir Odile se tipies Provencaalse geregte, waarvan die geroosterde lamtjops met tapenade en anchovis en heel swart olywe een van die baie hoogtepunte was.   

‘n Jong paartjie van Duitsland, praat Frans en Engels vlot.   Dan die ander Franse paar, waarvan  net die man Engels praat, ons tydgenote.   Sy vrou is blind en ons word opnuut bewus gemaak van ons eie voorregte en seëninge.   Hy doen alles vir haar, soos in alles, trek haar trui aan, voer haar, help met die gaan sit en opstaan.   Hoe moet dit wees om die lavender  lande deur iemand anders se oë te sien, skiet dit deur my kop.....tel jou seëninge een vir een!!!!!!    Die enigste troos van eendag sal ons alles verstaan.

Die 4de dag loop ons roete na Forcalquier,  Oraison  en Valensole.   Tussen lg. twee dorpe sien ons lavender van horison tot horison;  “tres joli”.    Na Valensole tot Riez waar ons weer met die Franse paradoks te doen kry:  “La  Table  Toscane”,  dit kan tog nie waar wees nie, ‘n Italiaanse restaurant in Provence!!!    Hier is nie ‘n tekort aan eetplekke nie en daarom skuif ons aan, nadat Philip een vir een se spyskaarte bestudeer, natuurlik vir die beste prys en ek is lus vir crepes.    Ons eindig sowaar in die Table Toscane met ‘n enorme bak moules en fritte......Franse paradoks!!!!

Ek oortuig Philip dat ons weer Moustiers en Manosque moet aandoen, want ek en Isabel het so lekker inkopies daar gedoen.    Hy val in op voorwaarde dat ek tog net nie elke winkeltjie moet instap nie!!!!   Sal maar moeilik gaan, maar dis beter as niks.    Alles is  ‘n versoeking, maar ek staan sterk.....belofte is ‘n belofte!!!!

Die aand teen 22h00 toe Richard die jong vulletjie waarvan die mamma niks wil weet nie, gaan melk gee, stap ons saam veld toe.    Om die vulletjie se aandag te kry roep hy sy naam;  Gallahad!!!   Die  skimmelwit mamma kom ook aangehardloop.   Richard troos haar met ‘n blokkie suiker en Gallahad kry ‘n emmer skaapmelk.   Ek doen die vryfwerk en  die 6 week oue perdjie maak snork geluidjies van pure lekker kry.    Gallahad  het reeds ‘n nuwe baas, maar moet eers deur Richard en Odile groot gemaak word.    Odile staan in die nag op vir sy aanvanklik twee uur voedings,  wat darem nou aangeskuif het na elke vier uur.  Brava!!!

Ons 5de dag  breek aan.   Ons groet  Richard en Odile wat teen die tyd soos familie voel.     Menslik gesproke sal dit ons laaste besoek wees.    Twee dapper  en energieke mensies wat geluk en vrede uitstraal.    O ja, hul enigste seun Jeremy het ook kom hallo sê.    Hy is nou in graad vier, alhoewel  Engels hul 2de taal is kan hy nie regtig met ons kommunikeer nie, tot dusver nie. Ons beplan die Napoleon roete terug na Campione.   Ons het dit vantevore gedoen en toe Philip by Richard kers opsteek,  wys hy  ons ‘n ander roete uit wat ons nie ken nie en voila, daar gaan ons op ‘n nuwe avontuur.

Kanaan was die land van melk en heuning, maar hier slaan ons toe die land van  blomme, vrugte en druiwe.   Dis onvoorstelbaar.....vrugteboorde op vrugteboorde,  wingerde op wingerde en die blomme waarmee elke dorpie,  hoe klein ookal van oorloop.    Ons gevolgtrekking is dat hulle aan ‘n kompetisie deelneem, want die bordjie “Village fleuri” kom voor op die einde van elke dorpie en dan is daar of ‘n een blom of twee/ drie blom toekenning, soos in sterre vir die dorpie.    Die blomme is nie noodwendig in beddings nie, maar wel in blombakke aan die lamppale, of hang weerskante aan die brûe, of op die vierkant in potte.    Wie gooi dit nat?     Ekskuus, maar ons kon nie anders om vir mekaar die vraag te vra nie.

Barcelonette is ‘n dorpie met ‘n storie,  hier klim die pad na die hoogste piek in die Provence Alpe.    Dramaties en indrukwekkend.    Barcelonette is in 1231 uitgelê.    Die huise is so gebou om hewige sneeustorms te hanteer.    Hier is ‘n sterk Mexikaanse invloed, want drie broers het in 1821 die dorpie verlaat en hul fortuin in die tekstielbedryf in Mexico  City te gaan maak.    Teruggekom en Mexikaanse kos en tekstiele in hul  Franse vallei kom vestig.    Hier is darem nog baie tipies Provencaalse invloed,  want so het Oupa Philip sy hand in sy agtersak gesteek en vir Isabella ‘n tipies Provence lap  tweestukkie gekoop.    Tres joli !!

Na ‘n cafè petite op die place, was dit aanstoot en deurdruk  oor die grens na  Campione, wat na so ‘n  avontuur soos “ home sweat home”  voel.

Ons harte loop oor van dankbaarheid en vreugde vir soveel guns en gawes in oorvloed aan ons geskenk deur ons VADER uit SY hand van kreatiwiteit vir ons om te geniet op aarde.    Soveel kilometers wat ons kon aflê en bewus wees van  die HERE  se passie  om met ons in voeling te bly, sodat ons ‘n  vrolike lekker-ruik  tyd kon beleef. .